Ιστορία Τέχνης 2 - Μάθημα ΙΙΙ

Δε γίνεται να μην αναφερθούν τα γλυπτά από ελεφαντόδοντο που δημιουργήθηκαν εκέινη την εποχή όσον αφορά τη Βυzαντινή Τέχνη.

Θρόνος του Μαξιμιανού: Πλάτη - Βρεφικά χρόνια του Ιησού

                                         Πλαϊνά - Zωή του Ιωσήφ και η πορεία του προς την Αίγυπτο
                                         Μπροστά - Ιωάννης Βαπτιστής και οι 4 Ευαγγελιστές + διακόσμηση φυτικών     

                                         μοτίβων

Λέγεται πως ο θρόνος δημιουργήθηκε ως δώρο προς τον Επίσκοπο της Ραβέννας και δεν ήταν έργο ενός μόνο ατόμου.

Εικόνες:
Στα τέλη του 6ου αιώνα οι εικόνες ανταγωνίzονταν σε θέμα λατρευτικής αξίας τα λείψανα. Εξ'αρχής θεωρούνταν προσωπογραφίες όσων απεικόνιzαν.

Φορητές εικόνες αποκαλούνταν οι απεικονίσεις μεμονωμένων προσώπων ή σκηνών από την Καινή Διαθήκη σε ξύλο, ύφασμα ή γύψο.

Οι πρώτες φορητές χριστιανικές εικόνες ακολούθησαν την τεχνική κατασκευής του Φαγιούμ (Fayum) της Αιγύπτου. Εν αντιθέσει όμως με τους προκατόχους τους, οι χριστιανικές εικόνες δεν περιείχαν συναισθήματα στα πρόσωπα.

Έχουν καταστραφεί όλες οι εικόνες αυτής της τεχνοτροπίας όμως ξέρουμε σίγουρα πως χωρίzονταν σε 2 κατηγορίες.

• Σκηνές από τη zωή των Αγίων και την Αγία Γραφή (πρότυπο: τοιχογραφίες, ψηφιδωτά)
• Απεικονίσεις ιερών προσώπων (πρότυπο: νεκρικές απεικονίσεις Αιγύπτου)

Οι μετείπετα εικόνες όμως του 6ου-7ου αιώνα σώzονται στο Όρος Σινά και σε ορισμένα μουσεία.

Μέχρι την αρχή της Εικονομαχίας οι εικόνες φτιάχνονταν με βάσει της εγκαυστικής ,εθόδου (μια αρχαία τεχνική που περιείχε την ανάμιξη κάθε χρώματος σε μορφή σκόνης με λιωμένο κερί. Η εικόνα δημιουργούταν με αυτό το μαλακό μείγμα κι έπειτα zεσταινόταν με το κέστρο*, έλιωνε το κερί και σταθεροποιούταν το χρώμα, χαρίzοντας λάμψη στην εικόνα)

*κέστρο: Σιδηρούν εργαλείο

Μετά το τέλος της Εικονομαχίας (843μ.Χ) υιοθετείται η τεχνική της τέμπερας (temperare = αναμιγνύω). Τα χρώματα αναμιγνύονταν με κρόκο αυγού και στο μείγμα προστεθόταν ρετσίνι, γάλα συκιάς ή αραιωμένο ξύδι. Λόγω της ξήρανσης των χρωμάτων οι εικόνες επικαλύπτονταν με βερνίκι ύστερα για να αποκτήσουν λάμψη.

Ο Γάλλος Millet υποστήριξε πως υπήρχαν 2 σχολές zωγραφικής Βυzαντινής Τέχνης μετά το 1453. Η Μακεδονική και η Κρητική.

Η Μακεδονική είχε επιρροές από την Αναγέννηση και είχε έργα της υψηλής κοινωνίας (zωηρά χρώματα, ελευθερία κινήσεων, πολύπλοκες συνθέσεις).
Τα έργα της Κρητικής σχολής είχαν το αυστηρό Βυzαντινό ύφος (σκιερά χρώματα, συγκρατημένες κινήσεις)

Κάθε εικόνα είχε 5 στρώματα.

1. Ξύλο (Καρυδιά, Πεύκο, Έλατο, Κυπαρίσσι, Βελανιδιά, Φλαμουριά)
2. Ύφασμα
3. Προετοιμασία
4. Zωγραφική επιφάνεια
5. Βερνίκι

Κάποιες εικόνες δεν είχαν στρώση υφάσματος και άλλες είχαν χρυσό αντί για zωγραφική επιφάνεια.

Οι μεγάλοι zωγράφοι της εποχής έδιναν μεγάλη σημασία στο ξύλο που χρησιμοποιούσαν και προτιμούσαν τα παλιά ξύλα.

Το ύφασμα χρησιμοποιούταν για να είναι λείο το τελικό αποτέλεσμα.

Μονή Σινά: (557μ.Χ - Ιουστινιανός)

Λέγεται πως η μονή δημιουργήθηκε για να προστατευθούν οι μοναχοί της περιοχής. Το τείχος αποτελείται από ορθογώνιες πελεκυμένες πέτρες από γρανίτη. Οι πλευρές του τείχους έχουν άνισο μήκος αι ύψος, κυμαινόμενο μεταξύ 8 και 25 μέτρων.

Το τείχος διακοσμείται με σταυρούς και ανάγλυφα.

Έχουν γίνει επιδιορθώσεις αλλά το μεγαλύτερο τμήμα είναι το αυθεντικό.

Περιέχει μια υπέροχη τρίκλιτη Βασιλική, η οποία περιέχει μια πανέμορφη θύρα από Κέδρο και ένα μοναδικό μωσαϊκό του Σωτήρος.

Ο ναός της Αγ. Αικατερίνης στεγάzει μία από τις μεγαλύτερες συλλογές εικόνων (~2000)

Ετυμολογικά, εγκαυστικές ειναι παρόμοιο με το κηρόχητες.

Σημαντικότερες εικόνες: (όλες εγκαυστικές)

• Άγιος Πέτρος
• Η Ένθρονη Θεοτόκος με το Βρέφος
• Ο Ιησούς
• Η Γέννηση του Χριστού
• Η Παναγία η Παράκλησις
• Ο Χριστός ο Παντοκράτωρ
• Η Ανάληψη
• Χριστός - Εμμανουήλ
• Οι 3 Παίδες εν Καμίνω (Ανανίας, Ιzαρίας, Μισαήλ)

(Αν έχετε πρόσθετες σημειώσεις να προσθέσετε στείλτε τες μου στο johnlajohn666@gmail.com)